Քարտային խարդախություն. ինչ չասել զանգով և ինչ անել առաջին 10 րոպեին

Ամփոփում. Խարդախ զանգի ժամանակ արագությունը սովորաբար աշխատում է զանգահարողի օգտին. նա փորձում է վախեցնել, շտապեցնել և կորզել քարտի կամ մոբայլ բանկինգի տվյալները։ Ամենաանվտանգ արձագանքը զանգը դադարեցնելն է, բանկի պաշտոնական համարով ինքնուրույն կապվելը և կասկածելի գործարքների դեպքում քարտն անմիջապես արգելափակելը։

Չորս տվյալ, որոնք երբեք չպետք է ասեք զանգով կամ չատով

քարտի PIN կոդը,
քարտի հակառակ կողմի CVV/CVC եռանիշ կամ քառանիշ կոդը,
մոբայլ կամ օնլայն բանկինգի մուտքանունն ու գաղտնաբառը,
SMS-ով կամ էլեկտրոնային փոստով ստացված միանվագ հաստատման կոդը։

ՀՀ Կենտրոնական բանկը հստակ նշում է, որ բանկերի և պետական կառույցների աշխատակիցները նման տվյալներ չեն պահանջում։ Նույն կանոնը գործում է նաև այն դեպքում, երբ զանգահարողը գիտի ձեր անունը, քարտի վերջին թվերը կամ այլ անձնական մանրամասներ. այդ գիտելիքը զանգը պաշտոնական չի դարձնում։

60 վայրկյանի կանոնը կասկածելի զանգի ժամանակ

Ոչինչ մի հաստատեք։ Մի ասեք կոդ, մի բացեք ուղարկված հղումը և մի տեղադրեք հեռավար հասանելիության ծրագիր։
Դադարեցրեք զանգը։ Մի փորձեք զանգի ընթացքում պարզել՝ խոսակիցը «իրական» աշխատակից է, թե ոչ։
Ինքներդ զանգահարեք բանկին։ Օգտագործեք քարտի հակառակ կողմում կամ բանկի պաշտոնական կայքում նշված համարը, ոչ թե զանգահարողի ասած կամ հաղորդագրությամբ ուղարկված համարը։
Ստուգեք հավելվածն ու քաղվածքը։ Փնտրեք անծանոթ վճարումներ, փոխանցումներ, նոր ստացողներ կամ մուտքի ծանուցումներ։

«Ձեր գումարը պաշտպանված հաշվին տեղափոխեք» ձևակերպումը վտանգի ազդանշան է։ ՀՀ ԿԲ-ն չի սպասարկում ֆիզիկական անձանց, հաշիվներ չի բացում և վարկեր չի տրամադրում, ուստի ԿԲ-ի անունից նման պահանջը օրինական գործողություն չէ։

Ինչ անել առաջին 10 րոպեին, եթե արդեն տվյալ եք հայտնել

Անմիջապես կապվեք քարտը թողարկած բանկի հետ և խնդրեք արգելափակել քարտը, մոբայլ բանկինգը կամ կասկածելի գործարքը՝ ըստ իրավիճակի։ Հավելվածում ինքնուրույն արգելափակման գործառույթ լինելու դեպքում օգտագործեք այն՝ առանց բանկին զանգը հետաձգելու։
Փոխեք գաղտնաբառերը միայն վստահելի սարքից՝ սկսելով բանկային և էլեկտրոնային փոստի հաշիվներից։ Նույն գաղտնաբառը այլ կայքերում օգտագործելու դեպքում փոխեք նաև այնտեղ։
Պահպանեք ապացույցները. զանգի համարը, հաղորդագրությունները, հղումը, էկրանակադրերը, գործարքի ժամը և գումարը։ Մի ջնջեք դրանք մինչև բանկի կամ ոստիկանության հետ հաղորդակցվելը։
Գրանցեք վիճարկվող գումարը։ Օրինակ՝ եթե տեսնում եք երկու անծանոթ գործարք՝ 47,500 և 89,900 դրամ, գրեք ընդհանուր պահանջը՝ 47,500 + 89,900 = 137,400 դրամ։ Սա ենթադրական օրինակ է, ոչ թե փոխհատուցման խոստում։ Առանձին նշեք նաև միջնորդավճարները, եթե կան։
Կորուստ լինելու դեպքում դիմեք ոստիկանություն և հաղորդեք բանկին։ ԿԲ-ն ևս ընդունում է հաղորդումներ հնարավոր խարդախության կամ չլիցենզավորված գործունեության մասին՝ 010 592 592 համարով։

Առցանց գնումների պարզ պաշտպանիչ հաշվարկ

ԿԲ-ն խորհուրդ է տալիս առցանց գնումների համար ունենալ առանձին քարտ և այն համալրել միայն գնումից առաջ՝ անհրաժեշտ գումարի չափով։ Օրինակ՝ եթե գնումը 18,700 դրամ է, իսկ առաքումը՝ 1,300 դրամ, քարտին փոխանցվող նպատակային գումարը կարող է լինել 18,700 + 1,300 = 20,000 դրամ։ Սա չի վերացնում խարդախության ռիսկը, բայց օգնում է հիմնական քարտի մեծ մնացորդը չպահել առցանց վճարումների քարտում։ Հաշվի առեք նաև արժույթի փոխարկումը, հավանական ժամանակավոր պահումները և ձեր բանկի միջնորդավճարները։

Ինչ է սա նշանակում ընթերցողի համար

Անվտանգության հիմնական կանոնը պարզ է. գաղտնի տվյալները պահում եք ձեզ մոտ, իսկ կազմակերպության իսկությունը ստուգում եք կապի անկախ ուղով։ Շտապեցնող զանգը կարելի է դադարեցնել առանց որևէ բացատրության. իրական բանկը կսպասի, իսկ դուք կվերադարձնեք զանգը պաշտոնական համարով։

Գործնական հաջորդ քայլը

Այսօր իսկ հեռախոսում պահեք ձեր բանկի պաշտոնական համարը, միացրեք գործարքների ծանուցումները, ստուգեք առցանց վճարումների սահմանաչափերը և ընտանիքի անդամների հետ պայմանավորվեք մեկ պարզ արտահայտության շուրջ՝ «Կոդ չեմ ասում, ինքս եմ զանգահարում բանկ»։

Աղբյուրներ և օգտակար հղումներ

Հրապարակման ամսաթիվ՝ 28.10.2026։ Տվյալների և հղումների ստուգման ամսաթիվ՝ 28.10.2026։ Նյութը կրթական է և չի փոխարինում բանկի, իրավապահ մարմնի կամ իրավաբանի անհատական խորհրդատվությանը։